JHA
Phare – Wymiar Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (Phare JHA)
Jednym z kluczowych elementów procesu dostosowawczego Polski do pełnego uczestnictwa w Unii Europejskiej było stworzenie podstaw efektywnego wdrożenia acquis communautaire w obszarze tzw. III filaru czyli Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (ang. Justice and Home Affairs - JHA). Należy przypomnieć, że na mocy Traktatu Amsterdamskiego (1997 r.) dorobek prawny Schengen, funkcjonujący wcześniej poza unijnym prawem traktatowym, został ostatecznie inkorporowany do prawa Unii Europejskiej. Polska w toku negocjacji akcesyjnych zobowiązała się do wdrożenia dorobku prawnego w tym zakresie.
Oprócz ogólnoeuropejskich tendencji do rozwoju współpracy w tym obszarze nie należy zapominać, że Polska jako państwo pretendujące do pełnego członkostwa w UE, z uwagi na swoje położenie geopolityczne, miała stać się jednym z kluczowych gwarantów prawidłowego zabezpieczenia przyszłej zewnętrznej granicy UE z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Z wyżej wymienionych przyczyn podjęto decyzję o uruchomieniu finansowego wsparcia procesu dostosowawczego w zakresie JHA w ramach funduszu pomocowego Phare.
Pierwsze środki na ten cel, w których wykorzystanie było wspierane przez Władzę Wdrażającą Program Współpracy Przygranicznej Phare, zostały przekazane już w ramach Memorandum Finansowego PL9601. W kolejnych latach Komisja Europejska asygnowała coraz to większe wsparcie finansowe w tym obszarze w ramach tzw. Programów Krajowych jako komponent JHA. Dane finansowe w podziale na poszczególne edycje zostały zaprezentowane w dalszej części niniejszego raportu.
Nr Programu | Nazwa Programu | Alokacja (Phare) | Wykorzystanie (Phare) |
PL9601 | Program Wschodni 1996 | 2 517 605,00 | 2 517 605,00 |
PL9705 | Zintegrowana Granica Wschodnia 1997 | 14 252 661,00 | 13 165 271,28 |
PL9804 | Zarządzanie i Infrastruktura na Granicy Wschodniej 1998 | 13 000 000,00 | 12 221 687,51 |
PL9904 | Wzmocnienie administracji wewnętrznej oraz zarządzanie granicami 1999 | 17 500 000,00 | 13 193 012,78 |
PL0005 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2000 | 43 015 000,00 | 39 469 161,11 |
PL0013 | Dodatkowy Fundusz Inwestycyjny dla Polski Phare 2000 | 40 700 000,00 | 22 482 568,16 |
PL0103 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2001 | 35 419 953,48 | 32 615 241,94 |
2002/000-196.03.01 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2002 Część I | 9 906 079,00 | 9 906 078,67 |
2002/000-580.03 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2002 Część II | 30 634 524,24 | 27 261 543,42 |
2002/000-605.03 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2002. Część III | 14 434 233,93 | 13 013 331,16 |
2003/004-379.03 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2003, Cz. I | 5 500 000,00 | 4 752 596,51 |
2003/005-710.03.02-04 i 07 | Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne 2003, Cz. II | 38 508 528,13 | 36 737 637,26 |
2003/005-710.06.01-02 | Program Narodowy 2003 cz. II - Przyszła granica zewnętrzna UE | 15 229 857,55 | 12 510 916,54 |
Ogółem, programy Phare JHA były alokowane na sumę ponad 280 mln EUR, Zrealizowano 56 projektów (w tym 838 kontraktów) na sumę prawie 240 mln EUR.